ياقوت الحموي ( مترجم : آيتى )
38
معجم الأدباء ( فارسي )
از آثار اوست : كتاب النقط و الشّكل ، كتاب الأمثال ، كتاب تنميق الأخبار ، كتاب اسماء السّحاب و الرّياح و الأمطار ، كتاب شرح نكت كتاب سيبويه . ابراهيم زيادى درباره كنيزكى سياه كه محبوب او بود گفته است [ 1 ] : ألا حبّذا حبّذا حبّذا * حبيب تحمّلت فيه الأذى و يا حبّذا برد أنيابه * إذا الليل أظلم و اجلوّذا 13 - ابراهيم بن سليمان بن عبد الله بن حبّان نهمى [ 2 ] نهم بطنى از همدان است . كنيهاش ابو اسحاق بود . ابو جعفر محمد بن حسن طوسى در كتاب مصنّفى الامامية از او ياد كرده و او را در حديث از ثقات شمرده . در كوفه در ميان بنى تميم مىزيست ، ازاينرو گاه او را تميمى مىگويند و گاهى هلالى زيرا با بنى هلال نيز معاشرت داشت . از آثار اوست : كتاب النّوادر ، كتاب الخطب ، كتاب الدّعاء ، كتاب المناسك ، كتاب اخبار ذى القرنين ، كتاب ارم ذات العماد ، كتاب قبض روح المؤمن و الكافر ، كتاب الدفائن ، كتاب خلق السّماوات و كتاب اخبار جرهم . 14 - ابراهيم بن صالح وراق [ 3 ] كنيهاش ابو اسحاق بود و شاگرد ابو نصر اسماعيل بن حمّاد جوهرى . باخرزى در كتاب دمية القصر از او ياد كرده است . دو بيت از او در توصيف كرم ابريشم روايت شده [ 4 ] : و بنات جيب ما انتفعت بعيشها * و وأدتها فنفعنني بقبور ثم انبعثن عواطلا فإذا لها * قرن الكباش إلى جناح طيور
--> [ 1 ] حاصل معنى : اى آفرين باد ، آفرين باد ، آفرين باد بر محبوبى كه به سبب او رنجها كشيدم . آفرين باد بر خنكى دندانهايش آنگاه كه شب تاريك شود و به شتاب بگذرد . [ 2 ] معجم الطوسى : 13 كلكته ، 33 بيروت . شرح حال او در المختصر نيامده است . [ 3 ] شرح حال او در إنباه الرواة 1 : 169 آمده است ولى در المختصر نيامده است ؛ دمية القصر 3 : 1511 ، همان 3 : 1512 . [ 4 ] حاصل معنى : دخترانى كه از زندگى آنان بهرهاى نبردم و آنان را زنده به گور ساختم مردهء آنها مرا سود بخشيد . سپس برهنه از گور بيرون آمدند ولى با شاخهايى چون شاخ برهها بر بالهايى چون بال پرندگان .